De AFM heeft bepaald dat per 1 april 2009 alle reclames over krediet op televisie, radio, internet en in gedrukte media moeten zijn voorzien van deze waarschuwing! Daartoe gelden vaste beeld- en audiobestanden die de AFM ter beschikking stelt voor aanbieders die reclame willen maken over hun producten. Uitzonderingen zijn algemene reclames voor hypotheken en reclames waarbij wordt ingegaan op de aankoop van de eigen woning.

De AFM verantwoord deze nieuwe regel alsvolgt: “De introductie van een waarschuwing voor kredietreclame is één van de maatregelen die het kabinet heeft genomen om de toenemende schuldenproblematiek tegen te gaan.  Het is bedoeld om consumenten bewuster te maken van de kosten en risico’s van leningen. Uit onderzoek door de AFM blijkt dat 89% van de consumenten deze maatregel een goed idee vindt” (bron).

De verplichting om een reclame-uiting te voorzien van een waarschuwing is beschreven in het Besluit Gedragstoezicht Financiële Ondernemingen Wft (Bgfo). De AFM waakt over de naleving van deze regel.

Onderzoeksbureau GfK Panel Services heeft in opdracht van de AFM getest welke zinnen en symbolen het beste uit de bus komen als het gaat om te waarschuwen voor de nadelige gevolgen van lenen. Reclamebureau Roorda had getekent voor het ontwikkelen van de gehele campagne. Het gekozen symbool bleek onder de 750 consumenten die hadden meegedaan het beste te verwoorden wat de centrale gedachte achter de waarschuwing is, dat: “een lening een blok aan je been kan worden als je niet goed hebt nagedacht of je de lening wel kunt aflossen”.

Terwijl banken hun regels en voorwaarden hebben aangescherpt voor consumentenkredieten, zien de kredietbanken een stijging van uitstaande leningen. Dus het wordt aan de ene kant lastiger om een lening te krijgen, terwijl er meer wordt geleend bij de GKB’s en Volkskredietbanken.

Opmerkelijke feiten zijn:

• in 2007 had de GKB voor 2,8 miljoen euro aan leningen uit staan
• op dit moment heeft de GKB al voor 3,5 miljoen uit staan
• vanaf 2001 tot midden dit jaar daalde het aantal aanvragen voor een lening
• GKB Friesland verwacht over 2008 1.100 aanvragen in behandeling te nemen (d.i. 10% dan vorig jaar, met een gemiddelde leenbedrag van 5.500 euro)
• GKB Groningen ziet t.o.v. vorig jaar een toename van 200.000 euro
• GKB Drenthe ziet een toename van 500.000 euro

Wat betekent dit nu allemaal? Er is een stijging, maar die is te gering om dit toe te schrijven aan de kredietcrisis alleen. Volgens Ingrid Visser van Volkskredietbank Noord-Oost Groningen speelt de promotiecampagne voor Volkskrediet ook een rol. Het strengere regelbeleid van kredietverstrekkers wordt toegejuigd. Mensen met een marginale draagkracht voor een lening worden nu sneller afgewezen. Dergelijke groepen zijn wel door de kredietcrisis minder interessant geworden voor de commerciële kredietverstrekkers. Die kunnen nog altijd terecht bij de Kredietbanken in Nederland. Zij richten zich op alle inkomensgroepen. Ook mensen met een negatieve BKR-notering kunnen er terecht. De prijs voor een lening is er schappelijk. Bij grote financiële problemen worden de kredietnemers ook begeleid.

Bridge Finance introduceerde vorig jaar de zogenaamde Ambtenarenlening. Een doorlopend krediet met een lage(re) rente speciaal voor (semi-)ambtenaren. In kredietland is duidelijk een slag gaande rond de lage rente en de meest gunstige voorwaarden. Door de betere betalingsmoraal van ambtenaren is deze kredietvorm in de markt gezet. En met groot succes.

Richard Jagers van Bridge Finance zegt hierover:

De Ambtenarenlening is echt een groot succes dat zelfs onze verwachtingen overtrof, ambtenaren blijken graag gebruik te willen maken van een zo laag mogelijke rente op een doorlopend krediet

Het is dermate succesvol dat andere kredietaanbieders ook iets zijn gaan doen met ‘ambtenarenleningen’. Consumenten, ook niet-ambtenaren, blijven op zoek naar gunstige leningen. Ambtenaren betalen altijd netjes op tijd. Hebben nauwelijks achterstanden. Dus willen banken deze groep graag van dienst zijn. Ook semi-ambtenaren komen hiervoor in aanmerking (zorgmedewerkers, onderwijs, overheidsbedrijven).

Het is natuurlijk wel zuur voor niet-abmtenaren die ook altijd netjes op tijd afbetalen en nooit een achterstand hebben, dat zij niet in aanmerking komen voor deze voorkeursbehandeling. Het is aan de banken om de spelregels op te stellen.

Wie de site bezoekt (www.boober.nl) ziet dat er geen leningen meer uitstaan. Alles is wit en leeg. Dit illustreert dat particulieren onderling geen toekomst meer zien in leningen aanbieden en aanvragen. De marktplaats voor leningen is in zeer rustig vaarwater terechtgekomen.

Enkele jaren geleden leek het nog een zeer succesvol initiatief te zijn dat al snel in andere landen werd opgestart als alternatief voor lenen bij een bank. Het principe: ‘een particulier kan een oproep plaatsen voor een lening waar vervolgens andere particulieren op kunnen inschrijven’. Gedurende de piek heeft Boober voor 2,5 miljoen euro aan leningen verstrekt tegen een gemiddelde rente van 13%.

De laatste leningen via Boober zijn, zo blijkt uit een reactie van een medewerker, afgekeurd op kredietwaardigheid. Het doek blijkt te vallen voor dit initiatief. Geen animo, geen interesse, einde oefening, over en sluiten. De slogan “no banks better deals” ten spijt.

Uiteraard zullen we Boober verder blijven volgen.

Het afgelopen jaar hebben 75.000 ex-studenten een deurwaarder aan de deur gehad omdat zij hun schulden niet konden afbetalen! In 2006 waren dat er 60.000. Studenten lenen steeds meer en willen dan ook betere voorlichting over lenen. Een financiële bijsluiter kan hierbij uitkomst bieden, vindt het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO).

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is de totale studieschuld opgelopen tot ruim 11 miljard euro. De gemiddelde schuld per student zou 12.000 euro bedragen, twee keer zo veel als vier jaar geleden.

Studenten van het ISO en de Landelijke Studentenvakbond LSVb overleggen deze maand met de Informatie Beheer Groep (IBG) over de bijsluiter. Volgens het ISO is het aangaan van een lening voor studenten erg gemakkelijk, waardoor deze stap te snel wordt gezet.

Dat heeft ook te maken met het relatief lage rentepercentage dat de IBG rekent. Daarbij zijn de normbedragen die voor studiebeurzen worden gehanteerd, achterhaald. Zo wordt ongeveer 165 euro gereserveerd voor de huur van een kamer, terwijl de kamerhuur gemiddeld meer dan 250 euro bedraagt.